Η 25η Μαρτίου σηματοδοτεί την προσφορά της γενεάς των Ελλήνων του ʽ21 εις την διαμόρφωση της ιστορίας σε τοπικό και σε παγκόσμιο επίπεδο. Είναι η προσφορά αυτή αρρήκτως συνδεδεμένη με την πτώση μιας πανίσχυρης υπερδυνάμεως, της λεγομένης Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, η οποία συμπεριελάμβανε τις χώρες της Βορείου Αφρικής που βλέπουν την Μεσόγειο θάλασσα, της Μέσης Ανατολής, της Μαύρης θάλασσας, των Βαλκανίων και έφθανε μέχρι των πυλών της Βιέννης.

Η τότε Ελλάς, ήτο η πρώτη χώρα, μεταξύ όλων των υπό τον Οθωμανικό ζυγό υποταγμένων χωρών η οποία αποσπασθείσα αυτής, μετά το έπος του 21, εδόμησε κρατική οντότητα η οποία ανεγνωρίσθη το 1830 από τις τότε μεγάλες δυνάμεις των Οθωμανών συμπεριλαμβανομένων, ενώ τα άλλα υπό Οθωμανικήν κατοχήν κράτη εδόμησαν κρατικές οντότητες πολύ αργότερα, περίπου έναν αιώνα μετά. Αυτό, το γεγονός δηλαδή ότι μια χούφτα Έλληνες «έσπασε» μία ολόκληρη αυτοκρατορία και απετέλεσε την αρχή της καταρρεύσεως μιας μεγάλης δυνάμεως αποτελεί τον πυρήνα της προσφοράς των εδώ κατοικούντων στην παγκόσμια ιστορία. Οι Έλληνες ήσαν αυτοί οι οποίοι εδίδαξαν τους άλλους υπό κατοχήν από τους Οθωμανούς λαούς ότι μπορούσαν και αυτοί να βρούν την ελευθερία τους. Οι Έλληνες προκάλεσαν τότε, μέσω της αυτοθυσίας των με παραδείγματα όπως αυτά της Ιεράς πόλεως του Μεσολογγίου (1826), την τότε διεθνή κοινότητα να συνδράμει τον αγώνα της.

Ας μου επιτραπεί να διακρίνω τους κάτωθι κυρίαρχους σταθμούς (πέραν πολλών σημαντικών άλλων) στον αγώνα της παλιγγενεσίας:

  • την ίδρυση της Φιλικής Εταιρείας (Σκουφάς, Τσακάλωφ, Ξάνθος) το 1814 στην Οδησσό
  • την συμμετοχή σε αυτήν των αδελφών της οικογενείας Σέκερη (1817) η οποία και διέθεσε όλην την πολύ μεγάλη περιουσίαν της δια την ανάπτυξιν της Φιλικής Εταιρείας, όταν αυτή έπνεε τα λοίσθια λόγω ανυπαρξίας οικονομικών πόρων
  • την υπό τον Αλέξανδρον Υψηλάντην ανάληψη της αρχηγίας της Φιλικής Εταιρείας (1920) και την συμμετοχήν αυτού και του αδελφού του Δημητρίου στον Αγώνα
  • την ανάληψη της αρχηγίας του ενόπλου αγώνος στην Πελοπόννησο από τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη, στην Στερεά από τον Γεώργιο Καραϊσκάκη και στην θάλασσα από τον Ανδρέα Μιαούλη
  • την δανειοδότηση από τους Άγγλους της συνεχείας του αγώνος
  • την ανάληψη της διακυβερνήσεως της Ελλάδος από τον Ιωάννη Καποδίστρια (1828)

Από τις ενενήντα περίπου μάχες που έλαβαν χώρα στην ξηρά διακρίνουμε τις κάτωθι με υψίστη στρατηγική σημασία μάχες:

  • στο Χάνι της Γραβιάς (8 Μαΐου 1821)
  • στο Βαλτέτσι (12-13 Μαίου 1821)
  • στην Τριπολιτσά (23 Σεπτεμβρίου 1821)
  • στα Δερβενάκια (26 – 28 Ιουλίου 1822)
  • στους Μύλους (13 Ιουνίου 1825)
  • στην Πέτρα (12 Σεπτεμβρίου 1829)

Στην θάλασσα ξεχωριστή σημασία έχουν οι ναυμαχίες:

  • των Πατρών (20 Φεβρουαρίου 1822)
  • των Σπετσών (8 Σεπτεμβρίου 1822)
  • της Σάμου (5 Αυγούστου 1824)
  • του Γέροντα (29 Αυγούστου 1824)
  • του Καφηρέα ή του Κάβο Ντόρο (20 Μαίου 1825)
  • της Σούδας (2 Ιουνίου 1825)
  • του όρμου των Σαλώνων (17 Σεπτεμβρίου 1927)
  • και τελικώς του Ναυαρίνου (20 Οκτωβρίου 1827) υπό τον Κόδριγκτων

Μπορούμε να παρατηρήσουμε ότι κατά τους πρώτους 16 μήνες της επαναστάσεως, τότε που οι Έλληνες ήσαν όλοι ενωμένοι με σκοπό την Παλιγγενεσία, οι καθοριστικής σημασίας νίκες στην ξηρά ήσαν περισσότερες και σημαντικότερες των επομένων 7 ετών. Αυτό οφείλεται κυρίως στην αχίλλειο πτέρνα της φυλής μας. Αυτήν της «αλληλοεξοντώσεως». Κινούμενοι από το συναίσθημα του υπερενθουσιασμού, λόγω των σπουδαιοτάτης σημασίας στρατιωτικών νικών των πρώτων 17 μηνών, νόμισαν πολλοί από τους τότε διευθύνοντες τον αγώνα, κυρίως οι πολιτικοί, ότι η πατρίς είχεν απελευθερωθεί και θα έπρεπε να λύσουν τις μεταξύ τους διαφορές νομής της εξουσίας. Η ψυχολογία αυτή του Έλληνος και το τέλος του αγώνος ανέβαλε χρονικά και την έκταση του απελευθερωθέντος εδάφους περιόρισε σημαντικά και την διαχείριση του νεοσύστατου στην συνέχεια κράτους επηρέασε αρνητικά.

Ο Γέρος του Μοριά, ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, η Ψυχή και το Πνεύμα της Επαναστάσεως, μας άφησε ως παρακαταθήκη τον λόγον του στην Πνύκα ( 7 Οκτωβρίου 1838). Φρόνιμον είναι αυτός ο λόγος του να βρίσκεται στο μαξιλάρι όλων των Ελλήνων, όπως στο μαξιλάρι του Μεγάλου Αλεξάνδρου ήταν η Ιλιάδα. Ιδού τι είπε, μεταξύ άλλων, αυτός ο πολύ Μεγάλος Έλληνας:

«Εις τον πρώτο χρόνο της Επαναστάσεως είχαμε μεγάλη ομόνοια και όλοι ετρέχαμε σύμφωνοι. Ο ένας επήγεν εις τον πόλεμο, ο αδελφός του έφερνε ξύλα, η γυναίκα του εζύμωνε, το παιδί του εκουβαλούσε ψωμί και μπαρουτόβολα εις το στρατόπεδον και εάν αυτή η ομόνοια εβαστούσε ακόμη δύο χρόνους, ηθέλαμε κυριεύσει και την Θεσσαλία και την Μακεδονία, και ίσως εφθάναμε και έως την Κωνσταντινούπολη. Τόσον τρομάξαμε τους Τούρκους, οπού άκουγαν Έλληνα και έφευγαν χίλια μίλια μακρά. Εκατόν Έλληνες έβαζαν πέντε χιλιάδες εμπρός, και ένα καράβι μιαν άρμάδα. Άλλά δεν εβάσταξε!

Ήλθαν μερικοί και ηθέλησαν να γένουν μπαρμπέρηδες εις του κασίδη το κεφάλι. Μας πονούσε το μπαρμπέρισμά τους. Μα τι να κάμομε; Είχαμε και αυτουνών την ανάγκη. Από τότε ήρχισεν η διχόνοια και εχάθη η πρώτη προθυμία και ομόνοια. Και όταν έλεγες τον Κώστα να δώσει χρήματα διά τας ανάγκας του έθνους ή να υπάγει εις τον πόλεμο, τούτος επρόβαλλε τον Γιάννη. Και μ’ αυτόν τον τρόπο κανείς δεν ήθελε ούτε να συνδράμει ούτε να πολεμήσει. Και τούτο εγίνετο, επειδή δεν είχαμε ένα αρχηγό και μίαν κεφαλή. Άλλά ένας έμπαινε πρόεδρος έξι μήνες, εσηκώνετο ο άλλος και τον έριχνε και εκάθετο αυτός άλλους τόσους, και έτσι ο ένας ήθελε τούτο και ο άλλος το άλλο.

Ίσως όλοι ηθέλαμε το καλό, πλην καθένας κατά την γνώμη του. Όταν προστάζουνε πολλοί, ποτέ το σπίτι δεν χτίζεται ούτε τελειώνει. Ο ένας λέγει ότι η πόρτα πρέπει να βλέπει εις το ανατολικό μέρος, ο άλλος εις το αντικρινό και ο άλλος εις τον Βορέα, σαν να ήτον το σπίτι εις τον αραμπά και να γυρίζει, καθώς λέγει ο καθένας. Με τούτο τον τρόπο δεν κτίζεται ποτέ το σπίτι, αλλά πρέπει να είναι ένας αρχιτέκτων, οπού να προστάζει πως θα γενεί. Παρομοίως και ημείς εχρειαζόμεθα έναν αρχηγό και έναν αρχιτέκτονα, όστις να προστάζει και οι άλλοι να υπακούουν και να ακολουθούν. Αλλ’ επειδή είμεθα εις τέτοια κατάσταση, εξ αιτίας της διχόνοιας, μας έπεσε η Τουρκιά επάνω μας και κοντέψαμε να χαθούμε, και εις τους στερνούς επτά χρόνους δεν κατορθώσαμε μεγάλα πράγματα».

Περαιώνοντας ας θυμηθούμε μια άλλη ρήση του Γέρου του Μοριά που την παίρνω από τα απομνημονεύματά του: «Ο κόσμος μας έλεγε τρελούς. Ημείς, αν δεν είμεθα τρελοί, δεν εκάναμε την επανάσταση». Οι καιροί ου μενετοί. Η Πατρίδα χρειάζεται Έλληνες για να κάνουν μια νέα ειρηνική, αυτήν την φορά, Επανάσταση.

Αλέξανδρος Αν. Τσούμπας

Right Now
Το Rightnow είναι μία αδέσμευτη ενημερωτική πύλη της Νέας Ελληνικής Δεξιάς.

Αφήστε μια απάντηση